Беларуская мова сёння: чым яна прыцягвае беларусаў і паліглотаў з замежжа?

21.02.2017 - 13:21

Багаты лексікон, унікальная гісторыя і цікавыя факты заўсёды прыцягвалі ўвагу да беларускай мовы як саміх беларусаў, так і паліглотаў з-за мяжы. Уявіце, наша мова мае адразу тры алфавіта – кірыліцу, лацінку і арабскую вязь. Першы з'явіўся адначасова са старабеларускай мовай і сёння застаецца самым папулярным алфавітам. Арабская вязь з'явілася ў 16 стагоддзі, калі татары, пераняўшы беларускае прыслоўе, пакінулі звыклыя для сябе літары. А вось лацінкай карысталіся ў Вялікім княстве Літоўскім. Так, свой знакаміты зварот да сялян  «Не пакідайце ж мовы нашай беларускай, каб не ўмёрлі» Францішак Багушэвіч пісаў лацінскімі літарамі.

Вытрымаўшы ўсе выпрабаванні часам, беларуская мова ўжо ў канцы 19-га стагоддзя, нібы, птушка фенікс адрадзілася. А ў 20 і зусім стала ўжывацца ў  газетах, кнігах, навуковых працах і дакументах. Захавалася і галоўная яе каштоўнасць – жавая народная гаворка.

Жывая народная гаворка – верная захавальніца мовы. Аднак дзяржаўнай яна становіцца толькі дзякуючы наяўнасці літаратурнай формы. Вялікі ўклад у яе развіццё ўнеслі славутыя беларускія песняры – Янку Купалу, Якубу Коласу і Максіму Багдановічу. Мова класікаў ўжо сёння стала роднай для мільёнаў людзей.

Народная гаворка перайшла ў творы вялікіх беларускіх песняроў. Так, любімая многімі п'еса «Паўлінка» напісана на жывой і каларытнай мове. А асобныя словы адразу нагадваюць нам пэўных герояў. Напрыклад, цётка Агата запомнілася нам дзякуючы свайму любімаму выразу «тудэма-сюдэма».

Гэтым летам будзем адзначаць  135-годдзе з дня нараджэння Купалы. Чытаць класіка ў 2017 будуць па ўсім свеце. А мы яшчэ раз успомнім - неверагодна вобразную і меладычную мову Купалы, якая сапраўды з’яўляецца скарбам для нашай культуры. Першы народны паэт Беларусі ў родным слове мог з лёгкость зарыфмаваць шум ветру ці шоргат лісця.

«Хто забыў сваіх продкаў – сябе губляе. Хто забыў сваю мову – ўсё згубіў». Гэта наказ свайму народу пакінуў яшчэ адзін класік нашай літаратуры Уладзімір Караткевіч. Пра тое, наколькі выконваюць загад пісьменніка сучасныя беларусы, красамоўна кажуць лічбы. Беларускую мову сёння лічаць роднай больш за пяць мільёнаў чалавек. А значыць, наша мова, як і некалькі стагоддзяў таму, працягвае гучаць на роднай зямлі.

Люди в материале: Галіна Варонава
Loading...


Зажигая костры. Как в Великобритании отметили ночь Гая Фокса



Новости Великобритании. Маски и костры: в Великобритании прошла ежегодная ночь Гая Фокса, сообщили в программе Новости «24 часа» на СТВ. Сотни людей вышли на улицы нескольких городов. Одно из крупнейших празднований прошло в Льюисе.

Корни праздника уходят к 1605 году, когда заговорщики планировали взорвать здание парламента. Чтобы осуществить задуманное, они спрятали 36 бочек с порохом в подвале под Палатой лордов. К счастью, план не сработал.

С тех пор британцы, радуясь, что король жив, начали жечь костры на улицах городов, а позже – запускать фейерверки и устраивать шумные, красочные шествия. Этот день британцы отмечают уже более 400 лет.