Цікавыя факты жыцця славутага асветніка Беларусі Францыска Скарыны

31.08.2016 - 12:53

Беларускі асветнік, гуманіст, вучоны-медык, пісьменнік, мастак, – гэта ўсё наш славуты зямляк, Францыск Скарына. На жаль, не ўся яго біяграфія дайшла да нашых дзён.

Дакладная дата нараджэння вялікага асветніка пакуль так і невядома. Прынята лічыць, што нарадзіўся ён паміж 1485 і 1490 годам. Дакладна вядома месца яго нараджэння – горад Полацк. Многія факты паказваюць на тое, што яго бацькам быў заможны купец Лука Скарына. Бацькі выхавалі ў Францыска любоў да беларускай зямлі і прагу да ведаў яшчэ ў дзяцінстве. У роднай хаце ён навучыўся чытаць і пісаць. А вось першую вышэйшую адукацыю Скарына атрымаў у Кракаўскім універсітэце. Там захаваліся дакументы, якія датуюцца 1504 годам, дзе ў ліку тых, хто паступіў, ёсць і імя нашага знакамітага зямляка. Існуе здагадка, што пасля заканчэння універсітэта Скарына з 1506 па 1512 год cлужыў сакратаром у дацкага караля.

З 1517 года Францыск Скарына знаходзіўся ў Празе. Тут жа ён пачаў вывучаць тэхніку друкавання і гравіравання, а таксама пазнаёміўся з чэшскімі першадрукаванымі біблейскімі кнігамі і дасканала авалодаў старажытнаяўрэйскай мовай, якая пасля спатрэбілася яму для перакладу Бібліі. Тут жа Скарына пачынае сваю друкаваную справу.

Першай надрукаванай кнігай стала славянская «Псалтыр». З гэтага часу Скарыны за невялікі перыяд з 1517 па 1519 гады надрукаваў адразу 22 кнігі Бібліі, у прадмове да якіх напісаў: «Я, Франтишек, Скоринин сын из Полоцка, понимая то, что без страха Божьего, без мудрости и без доброго поведения невозможно благочестиво жити людям вместе на земле, постановил печатать Притчи на русском языке прежде всего на славу и честь Утешителя Бога, а затем людям простым посполитым к пользе и распространению добрых обычаев, чтобы, научившись мудрости и праведно живя в мире, милосердного Бога прославляли». Такім чынам, Францыск Скарына імкнуўся зрабіць Біблію зразумелай кожнаму чытачу. Акрамя гэтага, усе выдадзеныя ім кнігі былі ўпрыгожаны выдатнымі гравюрамі. Такая дзейнасць патрабавала ад выдаўца велізарнай смеласці. І тут мы звернемся яшчэ да аднаго спрэчнага моманта яго біяграфіі – веравызнанне.

На пачатку 20-ых гадоў 16 стагоддзя Францыск Скарына накіроўваецца  ў Вільню. Тут ён адкрывае друкарню і выдае яшчэ дзве кнігі: «Малую падарожную кніжыцу» і «Апостал». Акрамя гэтага, з Вільняй звязаны яшчэ адзін цікавы факт з біяграфіі Скарыны. Так, многія даследчыкі лічаць, што тут Францыск ажаніўся з Маргарытай Адвернік, ад якой у яго было двое сыноў – Францішак і Сымон. З гэтым фактам пагодзяцца далёка не ўсе. Віной таму, партрэт Скарыны, які знаходзіцца ў Падуанскім універсітэце, у «Зале сарака». Гледзячы на яго, можна прыйсці да высновы, што Скарына быў чорным манахам, а таму пра нашчадкаў не можа ісці і гаворка. Але на самой справе, гэты партрэт маляваўся ўжо ў 1942 годзе, прычым мастак маляваў абстрактна і не карыстаўся ніякімі крыніцамі. А таму нашчадкі Скарыны цалкам рэальныя. Адзін з іх і наш сучаснік –  канадзец Станіслаў Стэнлі Скарына  працягваў (ёсць непацверджаная інфармацыя, што ён памёр) медыцынскую справу свайго вялікага продка. У яго нават атрымалася наведаць беларускую землю, ў 1990 годзе ён прыязджаў у слаўны Полацк.

Біяграфія Францыска Скарыны хавае ў сабе яшчэ шмат таямніцаў. Але вядома галоўнае: што з яго імем звязана выдатная інтэлектуальная падзея ў жыцці не толькі беларускага народа, але і ўсіх усходніх славян – выданне ў пачатку 16 стагоддзя значнай часткі Бібліі. А таму пераацаніць дзейнасць вялікага беларускага асветніка і першадрукара ў нашу культуру немагчыма.

Люди в материале: нет
Loading...


Копыльский район готовится ко Дню письменности: здесь появилась остановка Алеся Адамовича



Новости Беларуси. Копыль готовится ко Дню письменности, сообщили в программе «Минщина» на СТВ. Уже в 2021 году город станет ареной для торжеств и примет гостей со всей Беларуси. Копыльщина – родина Тишки Гартного, Кузьмы Чорного, Алеся Адамовича.

Район уже начинает приобретать праздничный вид. Так, автобусную остановку у деревни Конюхи оформили в честь знаменитого земляка Алеся Адамовича. Именно здесь появился на свет известный белорусский писатель, критик и сценарист.

На фоне – изображение писателя, карта Копыльщины с обозначенными на ней литературными местами, рядом – строки из книги писателя. Идея такого необычного арт-объекта принадлежит местным жителям.

Татьяна Корзун, жительница деревни Конюхи:
Мы жыхары вёскі Канюхі. Прозвішча ў нас Корзун такое ж самае прозвішча, як у галоўнай гераіні дылогіі «Партызаны» Алеся Адамовіча Ганны Корзун. Цікавімся мы творчасцю Алеся Адамовіча даўно. Мы былі ў Глушы на цырымоніі адкрыцця бюста Алеся Адамовіча. Нас настолькі ўразіла шчырае жаданне мясцовых жыхароў увекавечыць імя знакамітага земляка, што мы ўжо там вырашылі, што нам таксама трэба адкрыць прыпынак Адамовіча.

Организованы областной и районные штабы по проведению мероприятий. Во время праздника запланировано награждение победителей литературной премии, презентации книг и много тематических выставок.

Запланирована и программа обновления города. Это капитальный ремонт домов, обновление социальных зданий, благоустройство улиц. Также разработан уникальный видеопроект, где райцентр предстанет в новом облике.