«Цяжка паверыць, што такое магло быць». Оказывается, роман «Люди на болоте» Иван Мележ хотел назвать иначе

08.11.2021 - 15:24

Говоря об Иване Мележе, белорусском советском прозаике, драматурге, народном писателе Белорусской ССР, прежде всего вспоминается его масштабное произведение «Люди на болоте». Однако творческое наследие писателя широко и многогранно. В документальном проекте «Тайны Беларуси» мы расскажем, кто же первым увидел у молодого автора задатки таланта и благословил его на литературную деятельность, какое название мог получить его самый известный роман и как сохраняется память о народном писателе в его родной деревне. К 100-летию народного писателя.

Зинаида Дроздова, кандидат филологических наук, старший научный сотрудник в отделе белорусской литературы ХХ и ХХІ столетий филиала «Институт литературоведения имени Янки Купалы» государственного научного учреждения «Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы Национальной академии наук Беларуси»:
У тым выглядзе, у якім мы маем яе сёння, «Палеская хроніка» з’яўляецца сапраўды эпапеяй, цудоўнай эпапеяй беларускага сялянства. Алесь Адамовіч назваў «Палескую хроніку» беларускай сястрой «Ціхага Дону». І гэта не перабольшванне.

Лилия Кравченко, племянница Ивана Мележа:
Іван Паўлавіч ужо з маленства любіў вельмі чытаць. Кніжкі для яго было яго жыццё. Ён так захапляўся чытаннем, што маці іншы раз казала: «Ванечку, ну сыночку, я табе колькі ўжо казала, столькі газу спаліў, а чым я заўтра запалю? Кідай ты ўжо гэтую сваю чытанку, усё, спаць кладзіся». Іванка паслухаў, і са сваёй кніжкай ішоў на двор, выходзіў на агарод, дзе былі скірды сена, саломы, садзіўся пад стог і пры святле месяца чытаў свае любімыя старонкі.

Такой роман, как «Люди на болоте», быстро стал популярным и даже был введен в школьную программу в 1967 году. А можно ли сегодня представить другое название для этого произведения?

Николай Метлицкий, поэт, заслуженный деятель культуры Республики Беларусь:
Назву «Людзі на балоце» Мележ недзе ў самым апошнім шэрагу паставіў у тым доўгім спіску, спісе назваў, якія ён планаваў для гэтага рамана. Спачатку прынесены ў «Полымя», у рэдакцыю «Полымя», гэты раман называўся «Туманы над балотам». Але вось на шчасце, я лічу, гэтая назва не прагучала. Калектыўнымі выселкамі неяк знайшлася, засяродзілася ўвага на «Людзях на балоце». Сёння нават цяжка паверыць, што такое магло быць, што гэты раман мог называцца неяк інакш.

Читайте также:

Благословил его на творчество Кузьма Черный. Вот как начиналась литературная деятельность Ивана Мележа

«Пісаў крывёй». Эти истории о войне в произведениях Ивана Мележа не оставят равнодушным ни одного белоруса

Палешукі быццам стаялі за спіной і прамаўлялі дыялогі. Почему Мележу удалось так точно передать образы «Людей на болоте»?

Loading...


«Менавіта ад яго каранёў пайшлі мае карэньчыкі». Вот что рассказала племянница Мележа о себе и своей семье



Говоря об Иване Мележе, белорусском советском прозаике, драматурге, народном писателе Белорусской ССР, прежде всего вспоминается его масштабное произведение «Люди на болоте». Однако творческое наследие писателя широко и многогранно. В документальном проекте «Тайны Беларуси» мы расскажем, кто же первым увидел у молодого автора задатки таланта и благословил его на литературную деятельность, какое название мог получить его самый известный роман и как сохраняется память о народном писателе в его родной деревне. К 100-летию народного писателя.

Спустя 100 лет со дня рождения народного писателя Беларуси, Ивана Мележа, его помнят, его произведения читают и любят, а в его родной деревне Глинище был открыт Дом-музей имени писателя и установлен бюст.

Любовь Рубан, младший научный сотрудник Дома-музея имени И.П. Мележа:
Адкрыццё музея адбылося 12 лютага 1983 года. Экспанаты, канешне, збіраліся і з вёскі, аднавяскоўцы прыносілі ўсё, што маглі. Музей – у чатырох пакоях. У першым пакоі размешчаны рэчы і хатнія ўжыткі, якімі карысталіся іменна аднавяскоўцы Мележа ў нашай вёсцы.

Николай Метлицкий, поэт, заслуженный деятель культуры Республики Беларусь:
Мы прыязджалі на адкрыццё музея з Барысам Іванавічам Сачанкам, Анатоліем Іллічом Вярцінскім, Уладзімірам Андрэевічам Паўлавым, нашымі вядомымі пісьменнікамі. Барыс Іванавіч Сачанка – зямляк Івана Паўлавіча Мележа, ён вельмі з ім сябраваў. І ў гэтай кнізе яго вельмі пранікнёныя ўспаміны.

В городском парке в Хойниках в 2010 году была открыта скульптурная композиция по мотивам романа «Люди на болоте». Ее автор Валерий Кондратенко в бронзе и граните увековечил образы героев романа из первой части трилогии «Полесская хроника».

Лилия Кравченко, племянница Ивана Мележа:
Ён быў пачаткам нашым. Сёння мне ўдаецца пісаць вершы, удаецца пісаць песні. І я, канешне ж, удзячна свайму продку, удзячна Івану Паўлавічу, таму што менавіта ад яго каранёў пайшлі мае карэньчыкі. І сёння на кожным юбілеі, які мы святкуем на яго радзіме ў Глінішчах, абавязкова хочацца выказаць яму самыя цёплыя, самыя добрыя, самыя непаўторныя словы падзякі, павагі, любові за тое, што ён зрабіў для ўсіх нас і асабліва для сваіх землякоў.

Зинаида Дроздова, кандидат филологических наук, старший научный сотрудник в отделе белорусской литературы ХХ и ХХІ столетий филиала «Институт литературоведения имени Янки Купалы» государственного научного учреждения «Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы Национальной академии наук Беларуси»:
Больш ніхто не паўтарыў шматгалосся такога, як у Мележа, унутраны маналог, вельмі часта карыстаецца, як Талстой. Больш у беларускай літаратуры такога шырокага выкарыстання няўласна-простай мовы, унутранага маналога мы не знойдзем, як у Мележа.

Лилия Кравченко:
«Зноў люты снегам сцежкі ўсе засцеле, што зноў мяне ў маленства прывялі, тут некалі па іх ступаў сам Мележ, славуты сын палескай зямлі. Над лесам устае ружовы ранак, і жаваранак уецца нада мной. І дзіўны голас мележаўскай Ганны звініць званочкам у душы маёй. Ды прачнуся я раненькім рана і пачую я голас здалёк, нібы кліча каханую – «Ганно», а яна ў адказ – «Васілёк». Не, не стоміцца памяць людская светлы вобраз яго зберагаць, па зямлі маёй з краю да краю голас Мележа будзе гучаць».

Читайте также:

«Вялікія людзі прадчуваюць свой фінал». Что происходило на последнем авторском вечере Ивана Мележа, вспоминает его племянница

«Цяжка паверыць, што такое магло быць». Оказывается, роман «Люди на болоте» Иван Мележ хотел назвать иначе

«Праўду пра вялікую вайну ведае толькі народ». Почему эта тема глубоко личная для Ивана Мележа?