До полуночи девушки наедались солёного и ни с кем не разговаривали. Как гадали наши предки на Коляды

10.01.2019 - 10:21

Заставацца ў дзеўках або чакаць сватоў?! На Калядкі дзяўчаты маглі даведацца пра свой лёс. Каталікі – з 24 снежня па 6 студзеня, праваслаўныя – з 7 па 14 студзеня.

Аляксей Друпаў, навуковы супрацоўнiк Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:
У ноч, у поўнач трэба было выставіць два люстэркі, між імі запаліць свечку, глядзець туды і, можа быць, паміж гэтымі люстэркамі можна пабачыць твар свайго суджанага. Вось гэтыя люстэркі былі парталам, адкрытай дзвер'ю іншага свету, каб ніякая нечысць адтуль не вылезла. Калі з'являлася, прыкрыць, каб партал закрыць, каб нішто дрэннае да нас не трапіла, не вылезла.

Капалі ў ваду воск і глядзелі на абрысы, калі там нешта рванае, не вельмі добрае, то не прадвесціла жаніцьбу. Лепш за ўсё было, калі атрымалася калечка.

Дзяўчаты даведваліся імя будучага мужа ў першага хлопца, якога сустракалі на вуліцы. Увечары падыходзілі да вокнаў і ўважліва прыслухоўваліся. Калі людзі казалі: «Давай, хутчэй, пара», – вяселле не за гарамі. Калі: «Пачакай, не спяшайся, не рабі», – быць увесь год адной. Прадказвалі будучыню і жывёлы. Чый блін сабака з'есці першым або чы` збожжа певень склюе, тая хутчэй і надзене фату.

Палiна Курановiч, малодшы навуковы супрацоўнiк Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту:
Можна было хапаць дровы. Як можна больш іх хапалі, выбягалі і лічылі, колькі схапіла дроў дзяўчына. Цотная колькасць азначала – выйдзе замуж у гэтым годзе, няцотнае не выйдзе.

Да поўначы дзяўчыны спецыяльна наядаліся салёнага і ні з кім не размаўлялі. Бралі кубак з вадой, прасілі суджанага напаіць і хавалі посуд пад ложак. Або клалі на шклянку трысціну і прасілі перавесці праз масток, і ў сне павінен быў прыйсці той самы рыцар.

А вось якім ён будзе, даведваліся па сваіх паясах. Падвешвалі ў хаце і на выцягнутай руцэ адпускалі. Калі хістаецца – гора-п'яніца, круціцца – будзе працавiты, вяртаецца назад – абдыме і больш не адпусціць.

Аляксей Друпаў:
Дзяўчаты бралі пэўную колькасць розных прадметаў і хавалі іх ці ў хустку, ці ў нейкую скрынку. Калі выцягвала ляльку – альбо да хлопца, які ўжо мае дзіцёнка, ці сама ажэніцца ўжо пасля таго, як нагуляе дзіця.

Калі выцягвала люстэрка, то лічылася, што хлопец будзе франт, будзе любавацца сабой, будзе больш фарсіць, а на жонку асабліва ўвагі не звяртаць.

Калі выцягвала хлеб або манету, гэта значыла, што будзе заможны.

Палiна Курановiч:
Лапці кідалі праз спіну і глядзелі, як ападзе гэты лапаць. Калі ён перавернецца ўніз, то замуж дзяўчына не выйдзе, а калі ён вярнецца, як правільна, і носам паказваў, адкуль чакаць сватоў для дзяўчыны, якая хутка выйдзе замуж у наступным годзе.

Не выпусціце свой шанец паваражыць на Калядкі, нашы продкі ведалі ў гэтым толк.

Новости по теме
 

«Дзівяцца, што людзі могуць так зрабіць». Як ствараюць унікальныя гродзенскія дываны

Вера Iгнатаўна тчэ на кроснах, нібы грае на піяніна. Замест клавіш – ніткі. Адначасова распісваць два палатна яна вучыць моладзь з радасцю. Але стварыць падвойныя дываны могуць далёка не ўсе. Гэта тэхналогія вельмі складаная.

Вера Белакоз, народны майстар Рэспублікі Беларусь:
Тчэцца адразу дзве тканіны, снуецца дзве асновы, двух колераў двое. На цёмным фоне адна тканіна, а з другога боку іншая тканіна.

Марына Камінская, кіраўнік народнай студыі «Суквецце талентаў» (г. Гродна):
Рэгіён распаўсюджвання  Гродна-Беласток-Аўгустоў. Мой дзед з Сакольскага павета, там было беларускае насельніцтва. Пасля вайны падзялілі Беласточчыну, большая частка ў Беларусь увайшла, астатняя ў Польшчу. Рэгіён падвойнага ткацтва быў радзелены. 

У 1928 годзе Юзаф Ядкоўскi так захапіўся гродзенскімі дыванамi, што сабраў ў этнаграфічнай экспедыцыі калекцыю. Шкада, лёс склаўся так, што сёння яна знаходзіцца на Беласточчыне. Але ў Гудзевічах не страцілі надзею, і ў 90-ые гады вырашылі адрадзіць традыцыю. І хоць Вера Iгнатаўна за кроснамi з 14-ці гадоў, і разам з мамай сагравала кажухамі ўсю сям'ю, вучыцца подвойнаму ткацтву прыйшлося з нуля. За майстар-классам паехала ў Адэльск да Ядвігі Райскай.

Марына Камінская:
Самыя традыцыйныя гэта вясельныя дываны. Для іх былі характэрны такія выявы, як вясельны карагод, маладая пара, жывелы, птушкі.

Сёння ў Гудзевіцкім музеі сабрана багатая калекцыя падвойных дываноў. Большасць з іх – творчасць Веры Iгнатаўны. Па старадаўніх экспанатах можна вывучаць гісторыю.

Так, гэтую прыгажосць зрабіла свякроў вядомай паэткі Ларысы Геніюш ў 1900 годзе! Ружы і вінаград у XIX стагоддзі любілі ткаць для дома і храма. Шэдэўры з чыстай воўны былі па 6 метраў і 6 кiлаграмаў, а то і болей.

Талент перадаецца ў спадчыну, а гэта значыць, што слава аб Гудзевічах будзе жыць доўга. У старадаўніх замках і сучасных інтэр'ерах, дызайнерскай вопратцы і брэндавых сувенірах.

Вера Белакоз:
Турысты тут былі з цэлага свету! З Амерыкі, з Аўстраліі. Швейцарыі, Германіі, Францыі. Дзівяцца, што людзі могуць так зрабіць.



Александр Лукашенко: быть у истоков создания Европейских игр – честь для Беларуси

Адам Квятковски: При проведении III Европейских игр в Польше будем учитывать белорусский опыт

Василий Кириенко выиграл золото в гонке с раздельным стартом

«Поддержать своих». Как болельщики поддерживают спортсменов во время шоссейной гонки в Минске

Татьяна Шаракова: «Индивидуальная гонка – это очень тяжёлый вид»

Концерты, мастер-классы спортсменов и активности для детей. Что происходит на фан-зонах около Дворца спорта

Они исполнили песню Барских на баяне. Послушайте, как получилось

Состоялся телефонный разговор Александра Лукашенко с президентом Таджикистана Эмомали Рахмоном