Дзейнасць вялікага асветніка і кнігадрукара Спірыдона Собаля

30.08.2016 - 11:59

Сёння цяжка сабе ўявіць, што некалькі стагоддзяў таму кніга і  зямельны надзел мелі аднолькавы кошт. Даступнай многім кніга стала толькі ў 15 стагоддзі, як толькі з’явілася папера. Аднак першапачаткова без праблем не абышлося. Уся справа ў тым, што царква доўгі час была адзіным выдаўцом літаратуры, якая выкарыстоўвалася для набажэнстваў. Тады кнігі перапісвалі ўручную месяцамі, не дазвалялася ўносіць у тэкст ўласныя каментары ці тлумачэнні. Пасля з’яўлення паперы, царква стала змагацца з друкаваннем «слова божага» на гэтым нетрывалым матэрыяле.

У 15 стагоддзі чытанне набывае звыклы для нас характар. З гэтага моманту пачынаецца чытанне ўшыр. Кніга становіцца больш даступнай. Але для авалодання навыкаў чытання, неабходна было стварэнне спецыяльнай вучэбнай літаратуры.

Вялікую ролю ў яе з’яўленні адыграў Спірыдон Собаль, вялікі асветнік і кнігадрукар, з дзейнасцю якога мы сёння і пазнаёмімся.

Дакладная дата нараджэння Спірыдона Багдановіча Собаля невядома. Лічаць, што ён нарадзіўся ў апошняй палове 16 стагоддзя ў сям’і бургамістра Магілёва.

У родным горадзе ён скончыў брацкую школу, якую крыху пазней узначаліць і сам. А пакуль з’язджае на навучанне ў Кіева-Пячэрскую лаўру, дзе дасканала авалодвае друкарскай справай і адкрывае тут ўласную друкарню.

У родны Магілёў Спірыдон Собаль вярнуўся ў 1630 годзе па запрашэнню праваслаўнага магната Багдана Статкевіча заснаваць друкарню ў Куцеінскім мужчынскім манастыры ў Оршы.

Ужо праз год вялікі асветнік надрукаваў тут кірыліцай некалькі кніг, у іх ліку і знакаміты «Буквар», які меў каласальнае значэнне ў распаўсюджанні асветы не толькі на тэрыторыі Беларусі.

Выдавецкая дзейнасць Спірыдона Собаля таксама працягвалася і ў Буйніцкім манастыры, дзе ён ізноў пры падтрымцы Багдана Статкевіча адкрывае друкарню.

Доўгі час Собаль меў зносіны з украінскімі, польскімі і маскоўскімі друкарамі. Ёсць  таксама звесткі, што ў 1637 годзе ён прадаў металічныя літары для друкавання, так званыя матрыцы, маскоўскаму калегу. А ў 1639 годзе ён напісаў пасланне да рускага цара, у якім звярнуўся з прапановай адкрыць друкарню ў Маскве і стварыць школу для «юных падлеткаў». Аднак цар яго прапанову не прыняў, таму што лічыў, што беларускі друкар сваімі кнігамі мог пасеяць ерась і смуту сярод праваслаўных расейцаў.

Нягледзячы на такія забароны, Спірыдон Собаль працягнуў выпуск кніг і асветніцкую справу на роднай зямлі.

Спірыдона Собаля прыклаў вялізныя намаганні для асветы беларускага народна, пераацаніць якія немагчыма.

Люди в материале: Сяргей Гаранін
Loading...


Копыльский район готовится ко Дню письменности: здесь появилась остановка Алеся Адамовича



Новости Беларуси. Копыль готовится ко Дню письменности, сообщили в программе «Минщина» на СТВ. Уже в 2021 году город станет ареной для торжеств и примет гостей со всей Беларуси. Копыльщина – родина Тишки Гартного, Кузьмы Чорного, Алеся Адамовича.

Район уже начинает приобретать праздничный вид. Так, автобусную остановку у деревни Конюхи оформили в честь знаменитого земляка Алеся Адамовича. Именно здесь появился на свет известный белорусский писатель, критик и сценарист.

На фоне – изображение писателя, карта Копыльщины с обозначенными на ней литературными местами, рядом – строки из книги писателя. Идея такого необычного арт-объекта принадлежит местным жителям.

Татьяна Корзун, жительница деревни Конюхи:
Мы жыхары вёскі Канюхі. Прозвішча ў нас Корзун такое ж самае прозвішча, як у галоўнай гераіні дылогіі «Партызаны» Алеся Адамовіча Ганны Корзун. Цікавімся мы творчасцю Алеся Адамовіча даўно. Мы былі ў Глушы на цырымоніі адкрыцця бюста Алеся Адамовіча. Нас настолькі ўразіла шчырае жаданне мясцовых жыхароў увекавечыць імя знакамітага земляка, што мы ўжо там вырашылі, што нам таксама трэба адкрыць прыпынак Адамовіча.

Организованы областной и районные штабы по проведению мероприятий. Во время праздника запланировано награждение победителей литературной премии, презентации книг и много тематических выставок.

Запланирована и программа обновления города. Это капитальный ремонт домов, обновление социальных зданий, благоустройство улиц. Также разработан уникальный видеопроект, где райцентр предстанет в новом облике.