Ей 126 лет и в ней 36 залов в разных стилях. Показываем уникальную усадьбу «Красный берег»

19.12.2019 - 11:16

В 20 км от Жлобина на берегу реки Добысна живет сказка. Усадьба «Красный берег» появилась 126 лет назад. Генерал-лейтенант Михаил Гатовский сделал подарок своей дочке Марии в честь рождения долгожданной внучки. Для строительства пригласил известного петербургского архитектора Виктора Шрётера. Так в 1893 появился шедевр в стиле модерн и зазвучал детский смех.

Мария Ткачёва, старший научный сотрудник филиала «Красный берег» ГУК «Жлобинский историко-краеведческий музей»:
Поражают эркеры с красивой чешуйчатой крышей. Здесь можно заметить горгульи. Центральный вход очень оригинальный арочный, украшенный балконом. Он венчается гербом семьи Козел-Поклевских.

Шляхетную фамилию дочь Гатовского получила по мужу. Ее супруг Викентий был богатым наследником на Урале и в Сибири, владел заводами-пароходами. А сюда элитная семья приезжала на летние каникулы. Тогда усадьба оживала в вальсах. Хозяева мечтали встретить здесь старость, но революция 1917 года все разрушила. И Козел-Поклевские были вынуждены уехать в Польшу.

Мария Ткачёва:
Козел-Поклевские были очень любимы крестьянами и соседями. Много занимались благотворительностью, наверно, поэтому призрака в нашем прекрасном особняке нет, а вот домовенок живет, он очень часто любит играть с цветами и со шторами. Удивительно добрая атмосфера, не чувствуешь гнета вот этой тяжести истории.

Интерьеры усадьбы – живая энциклопедия архитектуры. На 1.000 квадратов разместились 36 залов в разных стилях. От плитки, лепнины и потолков захватывает дух.

Аниса Иваненко, научный сотрудник филиала «Красный берег» ГУК «Жлобинский историко-краеведческий музей»:
Это один из самых уникальных залов этого усадебного дома. В нем самый нежный изящный грациозный орнамент, можно видеть побеги растений, цветы-ракушки. Это салон в стиле рококо.

Столовая в лучших традициях романского стиля. Короны над окнами, цветочные субрапорты и космический гипсовый потолок. Цветные лаки по сусальному золоту – творение польского художника Александра Баравского. Век назад гости приезжали на каретах, и лакей открывал двери в мир фантастики.

Мария Ткачёва:
Центральный холл был украшен чрезвычайно красиво, он выполнен в стиле готики. Здесь много оберегов по периметру дверей большое количество бабочек. Бабочка символ вечности. Над дверью вы увидите листья винограда символ христианства.

Козел-Поклевские были людьми верующими и приходили за молитвой в домовую церковь.

Анастасия Макеева, корреспондент:
Пока молодежь парила на паркете, старшее поколение играло в шахматы и бильярд. Но самое главное, что хозяева не побоялись в столь многолюдном месте сделать сейф. Здесь под камином хранили золото и драгоценности.

Аниса Иваненко:
Здесь можно видеть множество масок над окнами, в каминах. Их называют маскаронами. Они все разные, это своеобразные символы-обереги.

Царство Востока – такого вы больше не войдете в Беларуси. Редкий стиль альгамбра сродни зимним дворцам турецких султанов на юге Испании.

На потолке кружева из мавританских узоров. Вся красота была выполнена вручную по слою сырой штукатурки.

Мария Ткачёва:
Когда-то в этой комнате стояла мебель из Дамаска, украшенная лазурью и сусальным золотом. По типу этого комода. А на полу лежали персидские ковры ручной работы, в которых нога утопала как в пуху.

Жемчужину во время войны не тронули даже немцы, когда организовали здесь свой госпиталь и пересыльно-накопительный лагерь для детей. В чем феномен – гадают многие.

Анастасия Макеева:
Существует легенда, что владелец усадьбы Михаил Гатовский при строительстве заложил в углы здания золотые монеты, возможно, поэтому шедевр дошел до наших дней.

Сегодня «Усадебно-парковый комплекс Козелл-Поклевских» входит в «Золотое кольцо Гомельщины». Год назад он стал лучшим музеем Беларуси. 

Люди в материале: Мария Ткачева, Аниса Иваненко
Loading...


Вырошчваў баравікі і жыў побач з дзвумя Лысымі гарамі. Цікавыя факты пра Францішка Багушэвіча



Салідны адвакат, глыбокі журналіст, змагар за нацыянальнае адраджэнне. Усё гэта Францішак Багушэвіч, ён жа Мацей Бурачок.

Таццяна Ушылава, вядучы метадыст Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры:
«Дудка беларуская» пачынаецца са звароту да нас, нават у XXI стагоддзі: «Не пакідайце мовы нашай, беларускай, каб не ўмерлі». Ён кажа,што на старабеларускай мове былі напісаныя старадаўнія кнігі. Магчыма,ён узгадвае пра статуты ВКЛ. Таму, безумоўна, калі чалавек адукаваны, ён разумее, што гэта не мужыцкая мова.  

Родную  мову паэт называў «адзеннем для душы»! Такую пазіцыю зусім не падзяляла шляхетная  сям'я, якая з часоў ВКЛ займала высокія пасады.  

Таццяна Ушылава:
Сям'я магла называць не вельмі прыгожым словам,магчыма, свайго бацьку – халапаманам. Таму што яны не разумелі, чаму бацька размаўляе з простымі людзьмі.

Прычым, інтарэсы мужыкоў абараняў бясплатна! Нават, калi ў сям’і не хапала грошай. Часам, перасаджваўся на лаву падсудных, каб падтрымаць сваіх. Сілы быць вышэй за грамадства надавалі родныя Кушляны. Яшчэ ў 1749 годзе прапрадзед  Антось  купіў тут дом, пра які сёння нагадвае толькі падмурак.

Алена Бобіна, метадыст па ахове гісторыка-культурнай спадчыны ДУК «Смаргонскі раённы цэнтр культуры»:
Сядзіба беларускага паэта такая, якой мы бачым яе сёння, была пабудавана ў 1896 годзе пад кіраўніцтвам самаго паэта. І ўвасабляла сабой такі погляд Францішка на тое, як павінен выглядаць дом вясковага інтэлігента. У 1990 годзе тут была адкрыта музейная экспазіцыя.

Тут бегалі маленькія ножкі Францішка. Прайшло яго юнацтва. А потым была Віленская гімназія, паўстанне 1863-га і, як вынік, 20 гадоў далёка ад Радзімы. Юрыдычную адукацыю юнак атрымаў у Нежынскім ліцэі і да амністыі Аляксандра ІІІ працаваў судовым следчым ва Украіне і ў Вільні.

Таццяна Ушылава:
Калі б не Францішак Багушэвіч, невядома, з'явіліся б Янка Купала і Якуб Колас. Таму што менавіта ён у XIX стагоддзі, нягледзячы на ​​щсе тыя акаличнасци, на забарону беларускай мовы, робіць і пры жыцці выпускае першы зборнік «Дудка беларуская», потым «Смык беларускі» і сваю прозу «Тралялёначку». астатнія тры выйшлі пасля яго смерці

Нацыянальнага героя памятае гэты магутны вяз. Ужо ў сталым узросце Францішак Багушэвіч пачынае працу над слоўнікам беларускай мовы. Новыя слоўцы запісваў на паперках і складаў у скрыню! Шкада, каштоўны матэрыял не захаваў час. Затое Цётка выдала «Скрыпачку беларускую  Мацея Бурачка».

Таццяна Ушылава:
Кожны знойдзе нешта для сябе. Гэта і сатырычнае, дзе чорт не зможа там бабу, пашле, напрыклад. То бок Францішак Багушэвіч – гэта не толькі пра салян. Гэта, сапраўды, паўнавартасны пісьменнік Беларусі.

Паэт быў вельмі гаспадарілівы. На 300 гектарах была свая пасека, ён нават вырошчваў баравікі. Для сваіх сельскіх сяброў Багушэвіч нават рабіў сахі і сустракаў іх у сядзібе ў простай свiтцы.

Любiў лес, паляванне і больш за ўсё – Кушляны. У гэтым кутку смаргонскай зямлі асаблiва адчуваецца сувязь з продкамі і спакойна на душы.

Аляксандр Жамойцiн, загадчык музея-сядзiбы Францішка Багушэвіча «Кушляны»:
На адлегласці трох кіламетраў дзве Лысыя гары. Месцы, якія на славянскіх землях вызначаюцца, як месцы сілы і як першабытныя храмы. Значэнне творчасці Багушэвіча, какбеларуская культура, беларускае слова стала праўдай для ўсіх астатніх людзей на свеце.