«Менавіта ад яго каранёў пайшлі мае карэньчыкі». Вот что рассказала племянница Мележа о себе и своей семье

13.11.2021 - 14:23

Говоря об Иване Мележе, белорусском советском прозаике, драматурге, народном писателе Белорусской ССР, прежде всего вспоминается его масштабное произведение «Люди на болоте». Однако творческое наследие писателя широко и многогранно. В документальном проекте «Тайны Беларуси» мы расскажем, кто же первым увидел у молодого автора задатки таланта и благословил его на литературную деятельность, какое название мог получить его самый известный роман и как сохраняется память о народном писателе в его родной деревне. К 100-летию народного писателя.

Спустя 100 лет со дня рождения народного писателя Беларуси, Ивана Мележа, его помнят, его произведения читают и любят, а в его родной деревне Глинище был открыт Дом-музей имени писателя и установлен бюст.

Любовь Рубан, младший научный сотрудник Дома-музея имени И.П. Мележа:
Адкрыццё музея адбылося 12 лютага 1983 года. Экспанаты, канешне, збіраліся і з вёскі, аднавяскоўцы прыносілі ўсё, што маглі. Музей – у чатырох пакоях. У першым пакоі размешчаны рэчы і хатнія ўжыткі, якімі карысталіся іменна аднавяскоўцы Мележа ў нашай вёсцы.

Николай Метлицкий, поэт, заслуженный деятель культуры Республики Беларусь:
Мы прыязджалі на адкрыццё музея з Барысам Іванавічам Сачанкам, Анатоліем Іллічом Вярцінскім, Уладзімірам Андрэевічам Паўлавым, нашымі вядомымі пісьменнікамі. Барыс Іванавіч Сачанка – зямляк Івана Паўлавіча Мележа, ён вельмі з ім сябраваў. І ў гэтай кнізе яго вельмі пранікнёныя ўспаміны.

В городском парке в Хойниках в 2010 году была открыта скульптурная композиция по мотивам романа «Люди на болоте». Ее автор Валерий Кондратенко в бронзе и граните увековечил образы героев романа из первой части трилогии «Полесская хроника».

Лилия Кравченко, племянница Ивана Мележа:
Ён быў пачаткам нашым. Сёння мне ўдаецца пісаць вершы, удаецца пісаць песні. І я, канешне ж, удзячна свайму продку, удзячна Івану Паўлавічу, таму што менавіта ад яго каранёў пайшлі мае карэньчыкі. І сёння на кожным юбілеі, які мы святкуем на яго радзіме ў Глінішчах, абавязкова хочацца выказаць яму самыя цёплыя, самыя добрыя, самыя непаўторныя словы падзякі, павагі, любові за тое, што ён зрабіў для ўсіх нас і асабліва для сваіх землякоў.

Зинаида Дроздова, кандидат филологических наук, старший научный сотрудник в отделе белорусской литературы ХХ и ХХІ столетий филиала «Институт литературоведения имени Янки Купалы» государственного научного учреждения «Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы Национальной академии наук Беларуси»:
Больш ніхто не паўтарыў шматгалосся такога, як у Мележа, унутраны маналог, вельмі часта карыстаецца, як Талстой. Больш у беларускай літаратуры такога шырокага выкарыстання няўласна-простай мовы, унутранага маналога мы не знойдзем, як у Мележа.

Лилия Кравченко:
«Зноў люты снегам сцежкі ўсе засцеле, што зноў мяне ў маленства прывялі, тут некалі па іх ступаў сам Мележ, славуты сын палескай зямлі. Над лесам устае ружовы ранак, і жаваранак уецца нада мной. І дзіўны голас мележаўскай Ганны звініць званочкам у душы маёй. Ды прачнуся я раненькім рана і пачую я голас здалёк, нібы кліча каханую – «Ганно», а яна ў адказ – «Васілёк». Не, не стоміцца памяць людская светлы вобраз яго зберагаць, па зямлі маёй з краю да краю голас Мележа будзе гучаць».

Читайте также:

«Вялікія людзі прадчуваюць свой фінал». Что происходило на последнем авторском вечере Ивана Мележа, вспоминает его племянница

«Цяжка паверыць, што такое магло быць». Оказывается, роман «Люди на болоте» Иван Мележ хотел назвать иначе

«Праўду пра вялікую вайну ведае толькі народ». Почему эта тема глубоко личная для Ивана Мележа?

Loading...


«Праўду пра вялікую вайну ведае толькі народ». Почему эта тема глубоко личная для Ивана Мележа?



Говоря об Иване Мележе, белорусском советском прозаике, драматурге, народном писателе Белорусской ССР, прежде всего вспоминается его масштабное произведение «Люди на болоте». Однако творческое наследие писателя широко и многогранно. В документальном проекте «Тайны Беларуси» мы расскажем, кто же первым увидел у молодого автора задатки таланта и благословил его на литературную деятельность, какое название мог получить его самый известный роман и как сохраняется память о народном писателе в его родной деревне. К 100-летию народного писателя.

Творческое наследие писателя широко и многогранно. Большую популярность имеют его сборники рассказов «Жаркий август», «Что он за человек», «Жизненные заботы», «Близкое и далекое», «В горах дожди». Иван Мележ пробовал себя и в драматургии. Самая известная его драма «Пока мы молодые». Уже после смерти писателя, в 1977 году, вышла «Первая книга», в которую вошли дневники, а также публицистические заметки Ивана Мележа времен войны.

Николай Метлицкий, поэт, заслуженный деятель культуры Республики Беларусь:
Лёс вызначыў галоўныя тэмы творчасці Івана Мележа. Калі я бяру ў рукі яго «Першую кнігу», выдадзеную апошняй, ужо пасмяротна, нават у 1978 годзе, але напісаную ў дзённіках вайны, я разумею, што гэтая тэма прыйшла ў яго лёс, можна сказаць, выпадкова і заканамерна, таму што хмары стаялі на даляглядзе. Вайна – ужо тады ведалі юныя нават, што магчыма. Сустрэўшы яе ў Карпатах, Іван Паўлавіч прайшоў да Растова, дзе быў цяжка паранены гэтымі трывожнымі шляхамі бамбёжак, пакідаючы гарады і паселішчы, шляхам адступлення. Але ў шлях наступлення пайшла яго творчасць, ён стаў рабіць свае першыя дзённікавыя запісы, ён стаў бязлітасна сурова глядзець у вочы вайны і праўдзе жыцця.

Кроме литературного творчества, Иван Павлович активно вел общественно-политическую деятельность. С 1966 года – секретарь, а с 1971 по 1974 годы – заместитель председателя правления Союза писателей Белорусской ССР, депутат Верховного Совета БССР, председатель правления Белорусского отделения товарищества «Беларусь-Франция» и председатель Белорусского комитета защиты мира.

Николай Метлицкий:
У 1975 годзе ў нас, у Мінску, адбыўся пленум Саюза пісьменнікаў СССР, які ініцыіраваў пісьменнік Канстанцін Сіманаў. Памятаю, як на гэтым пленуме выступаў Іван Мележ, колькі ён гаварыў праўдзівых слоў пра тую тэму, якая была дамінантнай на пленуме. Гаварылася пра тое, што ваенная тэма з цягам часу стане дакументальнай тэмай, што праўду пра вялікую вайну ведае толькі народ. І гэтую праўду па крупінах трэба сабраць усю. Тады ў нас і стварыліся такія кнігі, як «Я з вогненнай вёскі», «Ніколі не забудзем». Вырасла пакаленне дзяцей вайны, якое прыйшло ў літаратуру і прынесла сваю праўду пра вайну.

Читайте также:

Благословил его на творчество Кузьма Черный. Вот как начиналась литературная деятельность Ивана Мележа

«Сродкамі кіно можна працягнуць тое, што не зрабіў Іван Мележ». Почему идею белорусского поэта не поддержал режиссер?

Многие до сих пор спорят, чем должна была закончиться «Полесская хроника». О чем Иван Мележ не успел рассказать?