«Пир свадебный длился около двух месяцев». О чём расскажут и что покажут туристу в Лидском замке

02.06.2019 - 22:16

Новости Беларуси. О чём расскажут и что покажут туристу в Лидском замке – выясняла корреспондент СТВ Галина Буро, сообщили в программе «Неделя» на СТВ.

Галина Буро, корреспондент:
В этом месте колесо истории будто вращается в обратном направлении – так влияет энергетика вековых стен. На территории Беларуси в разные годы было возведено больше сотни замков. И половина из них частично или полностью сохранилась до сих пор. 

На протяжении веков – спасение для жителей от набегов крестоносцев, теперь – напоминание о суровой эпохе жестоких битв, рыцарей и прекрасных дам. Великий князь Литовский Гедимин в XIV веке приказал возвести 13-метровые стены Лидского замка с сотней бойниц.

Анна Некрашевич, заведующая экспозиционно-выставочным отделом Лидского историко-художественного музея:
Прямоугольные были для лучников, арочные – для арбалетчиков. Еще была катапульта, куда ядра заряжали. Ядра бросали через стену и сверху лили смолу.

Это единственный замок XIV столетия типа «кастель». Что такое кастель? От слова «кастелиум» – укрепление. Он функционирует и сегодня.

Путеводитель по замкам Беларуси: какие древние сооружения стоит посетить туристу в первую очередь

Крепость пережила осады и захваты, разрушения и пожары, череду владельцев. Юго-западная башня построена при Гедимине, северо-восточная – при Витовте, князь литовский и король польский Александр писал здесь предсмертное завещание. Замок уникален подлинностью. Лучше всех сохранилась южная стена. В экспозиции – десятки экспонатов.

Анна Некрашевич:
Здесь у нас в экспозиции представлен корд XV столетия. Это меч. Называется «Пассауский волк».

От эксклюзивов под стеклом до предметов, которые можно и даже нужно трогать, чтобы стать соучастником событий XV века, когда 70-летний литовский князь и польский король Ягайло закатил в Лидском замке широкий пир в честь венчания с 16-летней Софьей Гольшанской.

Анна Некрашевич:
Пир свадебный длился около двух месяцев – от Рождества Христова до Великого поста. У нас все желающие присаживаются, одевают короны и чувствуют себя королем и королевой.

Действительно, эффект погружения в контрасты Средневековья здесь обеспечат. Театрализованные фестивали, рыцарские турниры – визитные карточки Лидского замка. Даже обучат стрельбе из лука.

Пострелять, походить, прикоснуться. В XXI веке могучие ворота Лидского замка всегда открыты для гостей. Только за 2019 год здесь побывали больше 50 тысяч туристов из разных стран. И западные, и восточные гости с удивлением узнают, что на территории Беларуси, оказывается, десятки своих старинных замков.

Владимир Степаненков, турист (Россия):
Меня привел интерес и необычайная любовь к Беларуси. Я стараюсь хотя бы раз в два года приехать посмотреть ваши замки.

О белорусском наследии и в бронзе. Рядом с замком на День города откроют скульптуру его основателя – Гедимина. Вместе с пьедесталом он возвысится над землей на 9 метров. Модель памятника уже вылеплена из глины и утверждена монументальным советом. Скульпторы Сергей Оганов и Ольга Нечай рассказывают, что образ великого князя максимально соответствует исторической правде – они учли даже породу коня. Но есть и авторские находки.

Сергей Оганов, скульптор:
Как я оцениваю эту работу, что для меня очень удивительно, как будто единый организм, как будто нами кто-то режиссировал. То есть время на споры, на какие-то выяснения мы не тратили вообще. Это была очень интенсивная работа.

Loading...


«Танцы на Крыўлянцы» планирует организовать энтузиаст, создав площадку над рекой в Крево



Касцёл у абдымках зорак, мядовыя палi, бялюткiя верхавiны. У аб'ектыве Сяргея Гапона роднае Крэва. Пасля 13 гадоў вучобы і жыцця ў сталіцы, фатограф вырашыў вярнуцца на малую радзіму.

Сяргей Гапон, фатограф:
Я стаю на гэтай зямлі і ў мяне проста гэтая энергія, адсюль, з замкавага двара, яна проста мяне пранізвае і гэта дае сілы.

Праз свой аб'ектыў ён распавядае местачковыя гісторыі і ўлюбляе ў маляўнічыя краявiды.

Сяргей Гапон:
Не кожны дзень убачыш, як ідзе дзядок з кійком пасля гусей. І, напрыклад, ёсць здымак – бусел узлятае з крыжа касцёла – мясцовыя пытаюцца, дзе гэты крыж. А там яшчэ такая каталічка-каталічка. «Слухайце, Вы ў гэты касцёл штонядзелю ходзіце, уздыміце галаву – гэта наш, крэўскі крыж на касцёле».  

На паштоўках ў цэнтры ўвагі – Крэўскі замак. У промнях сонца і люстэрку вады.

XIV стагоддзе, часы Гедыміна. Гэта быў першы каменны замак на тэрыторыі ВКЛ. Залатымі літарамі ў падручнікі сусветнай гісторыі яго ўпісала Крэўская унія. Наш гід адвёў нас у мясцовы музей, дзе зрабілі арыгінальны макет помніка!

Кацярына Янголь, вучаніца 11-га класа ДУА «ВПК Крэўскі яслі-сад-сярэдняя школа»:
Нават вучоныя спрачаюцца, ці то назва Крэва пайшла ад паганскага святара Крыва Крывіта, ці ад славянскага племені крывічы. А ў народзе кажуць, што ў аснове назвы ляжыць слова «кроў», быццам бы ў далёкія часы тут адбылося жорсткае пабоішча, пасля якога вада ў мясцовай рэчцы перафарбавалася ў чырвоны колер, рэчку назвалі Крыўлянкай, а паселішча, якое тут узнікла пазней – Крэва.

Алена Міхайлоўская, вучаніца 11-га класа ДУА «ВПК Крэўскі яслі-сад-сярэдняя школа»:
Лягенда расказвае, што замак ўзводзілі не простыя людзі, а магутныя волаты. Замак меў 4 сцяны і 2 вежы. Большая з іх называлася Княжскай. Ад адной вежы да другой вяла брукаваная дарога.

Крэўскі замак авеяны таямнічымі гісторыямі. Па адной з іх, падземны ход адсюль вёў ажно да Вільна. Па другой, у сцянах была замуравана прыгожая дзяўчына. Яшчэ адна байка. Быццам бы па замку лётае Белая дама. А калі яна скіне са сцен камень, значыць, быць смерці.

Справа ў тым, што ў 1382 годзе Ягайла захапіў Кейстута ў палон i пасадзіў яго ў падзямелле замка. На пятую ноч слугі задушылі вязня залатым шнурком. Такі ж лёс чакаў  Вітаўта, але яму ўдалося збегчы!

Вікторыя Копыш, вучаніца 10-га класа ДУА «ВПК Крэўскі яслі-сад-сярэдняя школа»:
У пакой да Вітаўта зайшла яго жонка Ганна са служанкай. Яны вырашылі яго выратаваць, і пераапрануўшыся ў сукенку служанкі, князь выйшаў з цямніцы незаўважаным, разам з жонкай. Які лёс чакала жанчыну, якая засталася на месцы князя, невядома, кажуць, яе пакаралі смерцю, пасля чаго ў замку пачаў з'яўляцца прывід жанчыны ў белым убранні.

Тое, што замак быў не толькі абарончым, але і жылым, пацвердзілі раскопкі 80-90-ых гадоў мінулага стагоддзя, калі былі знойдзены фрэскі і іншыя княжацкія рэчы.

Сяргей Гапон:
Замкавы двор быў забудаваны больш сціплымі хаткамі драўлянымі, тут, магчыма, жыла нейкая прыслуга ці людзі ў блізкіх стасунках з княжацкай сям'ёй.

Цікава, што замак ўзводзілі практычна на балоце. Але гэтыя лужыны ва ўнутраным двары не прыродная з'ява, а сведчанне Першай сусветнай вайны – былыя варонкі ад снарадаў расійскай артылерыі.

Тады помнік апынуўся ў руках немцаў, i ён пацярпеў больш за ўсё. Але аднаўленне не стаіць на месцы.

Сяргей Гапон:
Я спадзяюся, што вось гэтыя камяні вернуцца на замкавыя сцены, і людзі таксама вярнуцца ў Крэва. Тут можам бачыць аўтэнтычную таўшчыню сцен замка, вось арка, тут дзесьці  2,7-3 метры.

Каля адноўленай замкавай сцяны фатограф плануе арганізаваць выставу ў красавіку. Каларытныя кадры вырастуць да 2 метраў і адкрыюць перад глядачамі сапраўдную прыгажосць мястэчка.

Сяргей Гапон:
Мне падабаецца тэндэнцыя, якая апошнім часам назіраецца: вёска па сваей форме застаецца вёскай, але змяняецца змест. Сюды прыязджаюць людзі, якія бачаць у гэтай зямлі не агарод пад бульбу, буракі. Яны бачаць тут пляцоўку для рэалізацыі сваіх нейкіх творчых ініцыятываў.

А летам, калі Крэва папрыгажэе, энтузіяст плануе пракласці праз рэчку драўляную пляцоўку і арганізаваць «Танцы на Крыўлянцы». Як калісьці кружылі ў польцы нашы продкі.