«Паўлінка – гэта сама Беларусь». История главного театрального образа страны в рассказах ее исполнительниц

02.04.2017 - 20:50

Новости Беларуси. Созданная Янкой Купалой сильная личность Павлинки делает эту пьесу-комедию одним из сокровищ белорусского искусства. На неделе по уже сложившейся традиции вручили театральные призы «Хрустальная Павлинка». Еще один символ творческих достижений. Кстати, если задуматься, то героиня произведения Купалы уже в очень преклонном возрасте и совсем из другого времени. Однако для нас актуальности не теряет – она все такая же молодая, готовая бороться за свое будущее.

Але гісторыя Паўлінкі пачалася ў 1912 годзе, калі натхненны сваёй суседкай-шляхеткай Ядзей Аваладчымскай, Янка Купала напісаў п’есу. Маладая і прыгожая, ітэлігентная і смелая, адданая і адказная Паўлінка. Яна стала вобразам беларускай дзяўчыны.

Першай пасляваеннай Паўлінкай стала 40-гадовая Раіса Кашэльнікава, яна грала ролю 19-гадовай дзяўчынкі да 60. Гэта яе яе голас стаў стандартам для усіх наступных. Актрысы павінны былі браць ноту соль з другой актавы. Не стала выключэннем і Алла Пятроўна Доўгая.

Алла Доўгая, актрыса тэатра і кіно:
Влетает ко мне работник театра: «А вас там ждут». Я прибегаю в театр: сидит на скамейке Ржецкая. Вы представляете? Ждут меня. А я на шпилечках, в узком платье, вся такая из себя. Пошли репетировать, а Ржецкая говорит: «Ей же только твист танцевать, а не Павлинку».

Твіст так і не станчыла, а сапраўднай Паўлінкай стала.У выкананні Аллы Доўгай гераіня была вытанчаная, лірычная і горача закаханая. Яна і ў жыцці была такая.

Алла Доўгая, актрыса тэатра і кіно:
Мне папа говорил, что не очень ему нравился зять. Он почему-то думал, что у меня должен быть какой-нибудь с занимаемым постом, что-то такое. Вот его дочка была особенной. Я всегда исходила из чувства любви. Я и вышла по любви замуж.

Апошні раз Алла Пятроўна вышла на сцэну Паўлінкай у 42. Хоць на пытанні пра ўзрост заўсёды адказвала.

Алла Доўгая, актрыса тэатра і кіно:
Мне столько, сколько Павлинке.

У кожнага пакалення свая Паўлінка – апошнія 20 год XX стагоддзя Паўлінкай № 1 была Зоя Валянцінаўна Белахвосцік. Раматычная і узвышанная, нават і сёння. Але ў аснове ролі.

Зоя Белахвосцік, заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь, актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы:
Адказнасць перад сабой, сваімі роднымі, блізкімі, людзьмі, якія кахаюць, любяць, паважаюць.  

Яе Паўлінка была і застаецца шчырай, праўда, жыве ўжо не на сцэне, а ў сэрцы. Нават выразы з п’есы Зоя Валянцінаўна прыладкавала да штодзеннага жыцця.

Зоя Белахвосцік, заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь, актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы:
Плюнь у вочы, а ён скажа, што дождж ідзе. Гэта ў меня ёсць.

Але для Зоі Валянцінаўны «Паўлінка» – не толькі камедыя.

Зоя Белахвосцік, заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь, актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы:
Самае важнае ў ролі – тое, калі яна вырашае: выпрыгнуць з вакна, зрабіць гэты крок, кінуць бацькоў, пайсці на суперак бацькам, і што з ёй адбываецца.

Праз 18 год Зоя Валянцінаўна перадала Паўлінку Юліі Шпілеўскай. Яе Паўлінка была стрыманай і яркай. Пасля Юліі на сцэну ў самым жадым тэатральным жаночым вобразе падымалася Валянціна Гарцуева.

Валянціна Гарцуева, актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы:
Паўлінка, канешне, прыгожая, рызыковая дзяўчына, харызматычная. Зусім адчайная, а я больш разважлівы чалавек. Таму трэба было знайсці для сябе новае. Я таксама беларуская дзяўчынка. А Паўлінка – гэта вобраз, сама Беларусь.

Купалаўская Паўлінка «стройная і досыць прыгожая дзяўчынка». Вось і сённяшняе выканаўца ролі – Кацярына Алейнікава – быццам сышла са старонак п есы.

Кацярына саздала сваю Паўлінку яшчэ калі іграла другіе ролі, назірала за сваімі калегамі за кулісамі і марыла аб ёй.

Кацярына Алейнікава, актрыса Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы:
Яна шчырая, закаханая ў свайго любага, вельмі закаханая. Мне здаецца, што я ведаю, што такое кахаць і быць каханай. Таму мне вельмі было важна гэтыя пачуцці свае перадаць гледачу.

Ужо больш чым 70 год Паўлінка на сцэне, але не сталее і застаецца эталонам.

Напэўна, кожная жанчына ці дзяўчына, нягледзячы на свой узрост, назіраючы за ходам п’есы з тэатральнай залы, хоць раз уяўляла сябе ў ролі Паўлінкі.

Прымярала на сябе доўгую касу і ленты, чакала свайго Якіма ды сварылася з татам. Але галоўнае – гэта не знешняе падабенства, а характар, рысы якого ў крыві беларусак.

Люди в материале: нет
Новости по теме
 

Павел Латушко: «Гэты год будзе адным з самых яскравых для Купалаўскага тэатра»

В его афишах – самые громкие имена, в залах – неизменные аншлаги, а на сцене – исключительно лучшие постановки. В начале марта коллективу Купаловского театра представили нового руководителя. Как будет развиваться театр, рассказал гость программы «Утро. Студия хорошего настроения» – генеральный директор Национального академического театра им. Янки Купалы – Павел Латушко.

С чего должен начинать свою работу новый руководитель театра?

Павел Латушко, генеральный директор Национального академического театра им. Янки Купалы:
Я думаю, што кожны мэнэджэр павінен пачынаць з аналізу той сітуацыі, якая існуе ў той установе і якую ён узначаліў. Аналіза фінансавай сітуацыі, кадравай, працоўнай, чым жыве калектыў. Зразумела, і з аналізу творчай сітуацыі. Для мяне гэта вельмі важна, каб зразумець сённяшні стан тэатра і зразумець, куды тэатр можа рухацца далей.

Ожидаются ли серьёзные изменения в репертуаре театра?

Павел Латушко:
Наведванне тэатра давольна добрае – больш за 90% ад 100% запальняльнасці зала. Таму казаць пра тое, што рэпертуар не запатрабаваны сёння, я думаю, была б няправільна. Правільна казаць, канешне, пра тое, што тэатр – гэта жывы механізм. Ён не жыве толькі сённяшнім днём. Ён павінен жыць заўтрашнім днём. І, канешне, змены будут адбывацца, будут натуральнымі, лагічнымі. Для нас вельмі важным з’яўляецца падтрымліваць беларускіх драматургаў, беларускіх режысёраў, беларускіх талантлівых акцёраў. Калі разам мы ўсё гэта аб’ядняем, то ў гэтым накірунку і далей будзе рухацца тэатр.

Тэатр – гэта тая структура, якая прымушае нас думаць і аналізаваць. Калі мы, дзякуючы тэатру, можам адпачыць, але адначасова атрымаць дадатковыя веды, прааналізаваць тое, што адбываецца на сцэне і падумаць аб будучым жыцці, я думаю, што ён выконвае сваю місію. Тэатр – унікальная установа. Яна аб’ядноўвае розныя накірункі мастацтва. Гэта і драматургія, рэжысура, пастановачнае майстэрства, музычнае мастацтва, гэта выяўленчае мастацтва, акцёрскае майстэрства. І гэта даёт нам магчымасць на адной пляцоўцы на працягу некалькі гадзін азнаёміцца з рознымі накірункамі сферы мастацтва.

Какая любимая Ваша постановка, на которой Вы можете отдохнуть?

Павел Латушко:
Апошнім часам, канешне, дзякуючы лёсу і працы дыпламатам, мне прыйшлося наведваць разнастайныя еўрапейскія і сусветныя вядомыя тэатры. Гэта і Венская опера, і парыжскія тэатры, Гранд-Опера, я быў у Лондане. Мне падабаецца з Купалаўскага тэатра, напрыклад, «Пінская шляхта» па Дуніну-Марцінкевічу. Гэта спектакль, які вельмі папулярны на сцэне Купалаўскага тэатра. Мы ставілі яго і ў Варшаве. Мы прывозілі ў Парыж спектакль «Арт» – французская п’еса, якая ішла на беларускай мове ў Парыжы. І гэта быў перааншлаг! Глядачы сядзелі на прыступках і атрымалі вялікаю асалоду ад наведвання гэтага спектакля.

Мы прывозілі «Пана Тадэуша» Адама Міцкевіча. І я не верыў у тое, што мы зможам сабраць 600-700 глядачоў – мы сабралі. Потым я не верыў, што французы ўстануць напрыканцы спектакля і, стоячы, будуць апладзіраваць Купалаўскаму тэатру. І гэта таксама адбылося, бо французы гэта робяць вельмі рэдка. Так што ёсць п’есы, якіе сапраўды варта паглядзець ў Купалаўскім тэатре.

Бліжайшым часам мы будзем адзначаць 100 год стварэння Купалаўскага тэатра. Для нас самым галоўным падарункам будзе глядач. Калі глядач перапоўніць Купалаўскі тэатр у рамках 100-годдзя, гэта будзе самым галоўным падарункам для купалаўцаў.

Что готовит Купаловский театр к 100-летнему юбилею?

Павел Латушко:
Гэта будзе шэраг прэм’ерных спектакляў «Шляхціц Завальня» па Баршчэўскаму маладога беларускага рэжысёра, будзе пастаноўка «Кароль Лір» Шэкспіра вядомага беларускага майстра – Мікалая Пінігіна. Мы таксама плануем запрасіць пастаноўшчыка з Расіі Зямлянскага, які паставіць пластычны спектакаль. Дарэчы для мяне, як да дыпламата, вельмі важным з’яўляецца прапанаваць той твор мастацтва, які маглі б мы вывозіць за межы Беларусі. Менавіта, пластычны спектакаль будзе запатрабаваны. Мы плануем у юбілейны год таксама – арганізацыя гастроляў па замежным странам. І гэты год будзе адным з самых яскравых для Купалаўскага тэатра і для тых, хто любіць Купалаўскі тэатр. І для тых, хто, можа, у першы раз прыйдзе.

100-годдзе тэатра – гэта традыцыі. І галоўная задача новага генеральнага дырэктара, і наступнага, і папярэдняга – захаванне гэтых традыцый. І будаваць патрэбна над тым, што створана не сённяшнім днём, а тое, што была створана папярэднікамі. І пашыріць прастору тэатральнага мастацтва – вось гэта задача новага кіраўніка. Так я яе бачу: праз захаванне традыцый пашыренне прастораў. І мы выйдзем за сцены Купалаўсткага тэатра.

Дарэчы нам падарунак быў – рэканструкцыя Купалаўскага тэатра. Вельмі прыгожы, утульны будынак. Але мы плануем шэраг паздзей, якія адбудуцца за межамі сцен Купалаўскага тэатра. Таму мы запрашаем, можа, і на адкрыты тэатр.



Александр Лукашенко: быть у истоков создания Европейских игр – честь для Беларуси

Кто может рассчитывать на амнистию в Беларуси?

Алексей Богданович рассказал, почему атлетов II Европейских игр награждают именно возле Дворца спорта

Спортсменом можешь ты не быть, а корреспондентом быть обязан. Журналистка СТВ проехала весь маршрут велогонок

Василий Кириенко: «В последнее время больше наслаждаюсь своей работой»

Когда бег помогает. Мобильный оператор velcom | A1 завершил благотворительную акцию #velcombegom

Точки с Wi-Fi на всех объектах и подмигивающий Лесик. Что сделано для бесперебойной работы связи? Рассказывает Константин Шульган

Сколько стоит мягкая игрушка лисёнок Лесик и где его купить?