Сімяон Полацкі: асветніцкая справа на карысць беларускага і рускага народа

29.08.2016 - 13:18

«Витаем тя, православный царю, праведное солнце, Здавна бовем прагнули тебе души наши и сердце».

Гэтымі рытмізаванымі радкамі Сімяон Полацкі вітаў на беларускай зямлі рускага цара. І з гэтых слоў мы пачынаем наша знаёмства з выдатным дзеячам не толькі беларускай і рускай, але ўсёй славянскай культуры.

Нарадзіўся вялікі асветнік ў Полацку ў 1629 годзе. Першыя крокі у навуцы ён зрабіў у братскай школе пры манастыры, пасля вучыуся ў Кіева-Магілёўскай калегіі і Віленскай езуіцкай акадэміі.

З вялікім багажом ведаў ён вярнуўся ў родны Полацк у чэрвені 1656 года, дзе прыняў манаства і стаў настаўнікам у «брацкай» школе.

Яго намаганнямі тагачасная праграма навучання была значна пашырана. Уводзіліся такія прадметы, як рыторыка, паэзія, граматыка. Акрамя беларускай мовы, вучні пачалі засвойваць рускую і польскую.

У той час як у сценах Полацкага манастыра панаваў дух асветніцтва, на беларускіх землях ішла вайна паміж Расіяй і Польшчай.

Вершы так моцна ўразілі цара, што ён замовіў Сімяону Полацкаму напісаць яшчэ адзін цыкл, а сам накіраваўся ў Віцебск.

Пасля паспяхова выкананага задання Сімяон Полацкі быў запрошаны Аляксеем Міхайлавічам у Маскву. Аднак нязгода паміж маскоўскім патрыярхам Ніканам і беларускім асветнікам на некаторы час вымусілі адкласці паездку.

Толькі праз год Сімяон Полацкі зноў вярнуўся да вершаскладання. А праз дзесяць гадоў ён напісаў цэлы вершаваны зборнік  «Сад шматкветны», з якім і ўвайшоў у літаратуру.

Гэты перыяд у жыцці славянскага асветніка адзначыўся яшчэ некалькімі падзеямі. Так, цар запрасіў яго настаўнікам да сваіх сыноў: Аляксея і Фёдара. Метад навучання Сімяона Полацкага, заснаваны на рыфмаваных звестках, дазваляў лёгка засвойваць новыя веды.

Дзякуючы апякунству цара, Сімяон Полацкі адкрыў у Крамлі друкарню, якая ўпершыню у Расіі мела свецкую накіраванасць. Дзіўна, але Сімяон Полацкі ў Маскве таксама стаў першаадкрывальнікам тэатральнага мастацтва. Яго намаганнямі тут была пастаўлена першая п'еса.

Асветніцкай справе на карысць беларускага і рускага народаў Сімяон Полацкі прысвяціў усё сваё жыццё.

А таму немагчыма пераацаніць  яго велізарную спадчыну, якая ўваходзіць у скарбніцу славянскіх народаў.

Новости по теме
‡агрузка...