Трэба было ў вогнішчы спаліць розныя старыя рэчы, каб ушла хвароба, розныя нясчасці. Якія былі абрады па спальванню пудзіла?

16.02.2018 - 11:09

Масленіца – славянскае свята, якое засталося  нам у спадчыну ад язычнікаў і таксама захавалася пасля прыняцця хрысціянства. Увесь масленічны тыдзень дзяліўся на два перыяды: Вузкая Масленіца і Шырокая Масленіца. Вузкая – гэта першыя тры дні свята: панядзелак, аўторак і серада, а Шырокая – апошнія чатыры.

На Шырокую Масленiцу аднавяскоўцы наведвалі сваіх родзічаў, дзеці бавіліся на ледзяных горах, моладзь ладзіла танцы и гульнi аж да поўначы. 

Надзея Касцяневіч, загадчык культурна-адукацыйнага аддзела Беларускага дзяржаўнага музея народнай архытэктуры і побыту:
Па  традыцii, заўседы на Масленiцу гушкалiся на арэлях. Хлопцы іх ладкавалі ці ў гумне, ці на вуліцы, яны дурэлі. Самая галоўная была мэта гэтых гушканняў гэта ўражайнаць льна, калі вышэй дзяўчына падыміцца на тых арэлях у паветра, тым даўжэйшы будзе лен. Канешне, хлопцы ўжо стараліся, наадварот, дзяўчат хацелі запужаць, каб яны візжалі, крычалі, каб было весела.

Нядзеля на Масленічным тыдні – апошні дзень перад Вялікім, сямітыднёвым постам. У гэты дзень выконваліся рытуальныя дзеянні, скіраваныя на провады зімы Масленіцы. Cвята ў нядзелю пачыналася з самай раніцы, калі людзі масавай працэсіяй рухаліся на самы высокі выступ у весцы для спальвання пудзіла Масленіцы, якое майстраваў пэўны чалавек.

Палiна Кураловіч, малодшы навуковы супрацоўнiк Беларускага дзяржаўнага музея народнай архiтэктуры i побыту:
Маглi, канешне, дамовiцца з самым такім адказным чалавекам, ён ужо рыхтаваў з якіх-небудзь рэчаў, рабiў такую ляльку, жаночую фігуру. І вось хадзiў гэты чалавек, шоў с канца вескi i сабіраў усіх. Выхадзілі к яму людзі, падвешвалі ленты, розные стужкі, ніткі завязвалі, каб пакінуць ўсе плахое, дрэннае ў гэтым годзе, і каб прыйшло ўсе такое добрае – вясна.  

Марыну апошні раз вадзілі па вёсцы і спальвалі на вялікім вогнішчы. Абрад спальвання быў своеасаблівым момантам ачышчэння агнём. Як правіла, масленічнае вогнішча распальвалі самыя старэйшыя прадстаўнікі вясковай абшчыны ці тыя маладыя людзі, якім пашчасціла ў мінулую купальскую ноч «знайсці» папараць-кветку.

Спальванне суправаджалася песнямі, танцамі, у некаторых месцах вадзілі карагоды. Карагодамі пратоптывалі снег да той пары, пакуль пад нагамі не праглядывалася чорная зямля. Гэтымі рухамі, топатам, яны абуджалі яе.

Палiна Кураловіч:
Трэба было ў гэтым вогнішчы спаліць розныя старыя рэчы, каб ушла хвароба, розныя нясчасці, нядолі, што адбылося ў гэтым годзе і ў наступным годзе – веснавым, каб ўсе пайшло, як с чыстага ліста.   

Другая назва апошняга дня Масленіцы – Даравальная нядзеля. Гэта быў час, калi належала прасіць прабачэння ва ўсіх родных і блізкіх. У некаторых рэгіёнах перад захадам сонца ішлі на могілкі за прабачэннем ў памерлых.

Палiна Кураловіч:
Прашчоная нядзеля, калі ўся сям’я сабіралася ў асобнай хаце. Гаспадар хаты – галоўны чалавек у сям’і, к яму звярталіся і прасілі прабачэння.

Loading...


Реконструкция праздника 1913 года, рисование картошкой и сжигание Марены. Как в Беларуси прошла масленичная неделя



Новости Беларуси. На неделе по всей Беларуси прокатилась Масленица. Под Минском, например, отмечали праздник, который предвещает весну, с размахом (со сжиганием чучела зимы, этнической музыкой и традиционными славянскими забавами), сообщили в программе «Неделя» на СТВ.

Сергей Ермолович, научный сотрудник Белорусского государственного музея народной архитектуры и быта:
Спрабавалі сваю спрытнасць, хто будзе самы лепшы. Вось, напрыклад, трэба залезці было на слуптой будзе самы моцны, таму будзе пашана на ўвесь год будучы. Можна было паспрабаваць сваю інтуіцыю. Вось, напрыклад, на гаршках можна было сгуляць. Але калі ў вас інтуіцыі няма, тады і галава балела.

Каждый мог почувствовать себя художником. Гостям показывали технику (по-белорусски) «цацкавання». Ей пользовались наши предки, которые жили в Понеманье. Узорами, вырезанными на картошке, с помощью красок украшали семейные сундуки.

Юрий Антонов показал, как приготовить вкуснейшие блины (и не только в Масленицу)

Ольга Пранкевич, художник-оформитель Белорусского государственного музея народной архитектуры и быта:
Вось мы ўзялі ўжо наш трафарэт, напрыклад, вось гэтую кветачку. Макаем у фарбу. Куды б нам тут прыціснуць? Ну давайце сюды. Проста, вось так.

На Масленицу в Минске сожгли чучело Марены. Что символизирует этот мифологический персонаж?

А здесь реконструкция Масленицы 1913 года. Офицеры Российской империи устроили полевой праздник во время увольнительной. Соответственно, с полевой кухней и блинами с красной икрой.

Валентин Серый, участник клуба военно-исторической реконструкции:
Это казан и печка под казан. В принципе, такими казанами, только намного больше, пользовались и в то время. В них готовилась густая похлебка. И бойцы ели, питались.

Подают раз в год на праздник. На Масленицу солдат внутренних войск покормили блинами