Уникальное стихотворение о поэзии и Кондрат Крапива как ученик: жизнь и творчество Янки Купалы

19.07.2017 - 13:37

Если у вас спросят, кого вы знаете из белорусских поэтов, то наверняка первым вспомнится Янка Купала. И это не удивительно. Лирик, философ, драматург, поэт-историк, сатирик, юморист, пророк. Как его не назови, попадешь в точку. Еще молодой Янка, рассуждая о поэзии, перечисляя жанры, разложил все по местам, сообщили в программе «Большой завтрак» на СТВ.

Праўду з няпраўдай,
Цноту з гарэзіяй
Вымешай спрытам, –
Будзе паэзія.

Пуня, дзяўчына,
Сена-прынада,
Хлопец пад пуняй, –
Вось сэрэнада.

Пуня падперта...
Голас: сусед я!
Бацька з дубінай, –
Вось вам камед'я.

Такое представление литературных жанров можно смело давать подросткам, запоминается легко. Но этого стихотворения нет в школьной программе.

Галина Варенова, ведущий научный сотрудник Государственного литературного музея им. Янки Купалы:
Побач яшчэ адзін цудоўны верш – гэта «Песняй толькі», які напісаны быў у акопах. Гэта верш-дэкларацыя, бо паэт сцвярджае, што «Песняй толькі на свеце жыву я». А песні – гэта як раз вершы паэта.

Одна из главных тем – свобода. Купала очень дотошно подбирает каждое слово. В рукописях можно увидеть множество перечеркиваний, замены слов.

Галина Варенова, ведущий научный сотрудник Государственного литературного музея им. Янки Купалы:
Купалу было вельмі істотна падабраць вызначэнне тым людзям, што прыйшлі на Беларусь. Нажаль, сапраўды, на той час выступалі і як акупанты менавіта сваякі-суседзі. Купалу гэта было асабліва балюча.

Белорусский юморист и сатирик – сразу вспоминаем Кондрата Крапиву. Но мало, кто знает, что он учился у Купалы. Себя автор не жалел и посвятил эпиграмму: «Завуць мяне Янук Купала. З бяды я песенькі складаю, Пазнаў людзей і сьвет ці мала. Вось дзе радзіўся, дык ня знаю!»

Галина Варенова, ведущий научный сотрудник Государственного литературного музея им. Янки Купалы:
Купала цудоўна ведаў, дзе ён нарадзіўся. У Вязанцы жылі Замжыцкія, уладальнікі гэтага фальварка, з сямьёй якіх у паэта былі добрыя адносіны. Алімпія Замжыцкая – гаспадыня Вязынкі была хроснай маці Янки Купалы. Таму ён не раз там быў. Чаму ён цвярджае, што не ведае, дзе нарадзіўся? Хутэчй за ўсё, паэт зноў падкрэслівае той няпэўны стан Беларусі, якую нават «Беларуссю», па сутнасці, да 1917 года афіцыйна николі не называлі.

Купала записывал мысли не только на бумаге, а что попадется под руку. Известно, что несколько рядков с баллады «Девять осиновых кольев» он записал на сигаретной пачке. По-настоящему увлеченному человеку не важно, где творить.

Люди в материале: Галина Варенова
Loading...


«Дети нарезали целый сноп колосьев, перевязали васильками». Как шестиклассник Бодров-младший оказался на похоронах у Короткевича



О белорусском писателе рассказали в одной из серий документального цикла «Тайны Беларуси».

Вячеслав Рагойша, доктор филологических наук, профессор БГУ:
Прыходзіць тэлеграма ад Мальдзіса: памёр Валодзя Караткевіч. Назаўтра, па–мойму, пахаванне. Мы были на хутары і якраз у гэты час прыехалі Бадровы.

А я расказаў старшаму Сяргею Бадрову, сцэнарысту, пра Караткевіча. Пазнаёміў нават іх аднойчы. Начаваў у нас гэты Сяргей Бадроў. Хацеў, каб ён напісаў які-небудзь сцэнарый па матывах яго твораў.  Паралельна я пра Купалу расказваў, пра смерць Купалы. І Бадроў зацікавіўся і хацеў сцэнарый напісаць гэты.

Адным словам, ён ведаў Караткевіча, Бадровы ведалі. І тут і яны даведаліся. Мы вырашылі што зрабіць. Дзеці – Бадроў-малодшы і наш Максім – яны, па сутнасці, равеснікі былі, былі у шостым ці сёмым класе. Мы падказалі ім ідэю –  «Каласы пад сярпом тваім». Трэба ж нейкі ці вянок, ці букет. І яны нарэзалі цэлы сноп каласоў, набралі ў жыце васількоў, зрабілі пярэвісла такое, перавязалі васількамі гэты сноп, надламалі мы і паехалі. Назаўтра паехалі ўсё, і Бадровы паехалі.  І мы прынялі ўдзел у пахаванні на могілках Усходніх. Паколькі я – адзін з бліжэйшых сяброў – я дапамагаў несці труну з машыны да гэтай магілы.